Σάββατο, 26 Οκτωβρίου 2013

Ο ΧΡΥΣΟΡΡΟΗΣ

Ογδοήκοντα στάδια μακριά, λέει ο Παυσανίας, κι’ ο Χρυσορρόης ποταμός είναι ακόμα εκεί, μόνο που έτσι γεμάτος τσιμέντο, ορόσημο γίνεται ενός εφιάλτη  από το πέρασμα των Φράγκων και των γραικύλων` γι’ αυτό και πάλι να φύγεις θέλεις, να μη βλέπεις αυτό το βιασμό της φύσης, της μνήμης και της ιστορίας`  να χαθείς πάνω στους κοντινούς λόφους,   να βρεις τα σημάδια από τις αρχαίες πόλεις,  τα ερείπια από τους ναούς, τα θέατρα και κάστρα των Μυκηναίων  και δίπλα τους τ’ άλλα  κάστρα που έχτισε ο μεγάλος Θηβαίος στρατηγός Επαμεινώνδας` να συλλογιστείς θέλεις, κει πάνω στους λόφους, παραδίπλα  στα «Καταφύγια»  που αιώνες μέσα τους κρύβανε οι Ατρείδες τους νεκρούς τους`  να βηματίσεις κοντά στ’  αχνάρια που άφησαν  Μεσσήνιοι φυγάδες και Δωριείς και πιο ψηλά να βρεις τις γραφές από τα περάσματα του Παπαφλέσσα.... 




 Ο χρυσορρόης πριν φτάσει
 στο γεφυράκι της Θουρίας στη κατοικημένη περιοχή γεμάτος πλαστικές σακούλες και 
απορρίμματα (30-10-2013).

Ο Χρυσορρόας ποταμός, που «Ξερίλα» τον λένε σήμερα, και ας το ξέρανε, από παλιά, πως χρυσάφια κατέβαζε με τα νερά του τα πρωτοβρόχια! Όλοι το ξέρανε,  και τρέχανε οι γυναίκες και τα παιδιά,   με τις κρησάρες, τα τσιμπιδάκια και τις δακτυλήθρες, να  μαζεύουνε κόκκους χρυσάφι, να βγαίνουνε μετά στη Καλαμάτα να τους πουλάνε για χαρτζιλίκι τους.
Έτσι γινότανε μέχρι το 1945 περίπου. Μου τολεγε ο πατέρας μου και μετά ο μπάρμπα Αντώνης από την Άνθεια, που όλο υποσχέσεις ήτανε πως θα μου δείξει  το μέρος που βγάζανε το χρυσάφι,  κει κάτω στην καθαρή άμμο του «Ξερίλα»,  πουλεγε στο ύψος των "Αγίων Αναργύρων", αλλά δεν πρόλαβε, έφυγε για το μεγάλο ταξίδι και χάθηκε η γνώση του….Όμως να το ξέρετε πρέπει, ας έχει ξεχαστεί, ότι το 1899 ο Αναστ. Κουτουμάνος  είχε στείλει ψήγματα χρυσού από το Χρυσορρόη,  στον τότε Υπουργό Οικονομικών  Σιμόπουλο, να τα δούνε οι Αθηναίοι, μήπως ενδιαφερθεί κανείς και στείλει ειδικούς  να κοιτάξουν αν υπάρχει κοίτασμα και πόσο είναι. Τίποτα όμως δεν έγινε  και το 1908 ο  Κουτουμάνος  σε αναφορά του γράφει ότι :


 « Ουδαμού ανεγράφετο και ουδείς εγίγνωσκεν  ότι εν τη περιφερεία των Καλαμών κατά προϊστορικούς  χρόνους διενεργείτο μεγάλη παραγωγή σιδήρου και δη χάλυβος αρίστης ποιότητος, και ημείς αφορμήν… λαβόντες προς εξερεύνησιν και εξήγησιν των …..της Θουρίας, ανευρισκομένων ψηγμάτων καθαρού χρυσού ...ηναγκάσθημεν  να προβώμεν εις  Γεωλογικάς και ορυκτολογικάς, κατά το εφικτόν ημών, μελέτας, εξ’ ων προέκυψε και η ανέυρεσις του…  μαγγανιομιγούς σιδήρου, εξ’ ούτινος μεγάλην, καθ’ α εξάγεται εκ των εν αυτώ συναντωμένων στοών, εν αις καταφανέστατα τα ίχνη της σμίλης των αρχαίων, ποσότητα εξήγαγον οι αρχαίοι......».


Και ποτέ, ευτυχώς!, τίποτα δεν γινότανε και καλλίτερα  που ήτανε έτσι,  να μένει δηλαδή άγνωστος ο τόπος μέσα στην εγκατάλειψη και τη σιωπή του,  γιατί μόνο έτσι σωζότανε από το Κράτος των Αθηνών, που θαρχότανε  μόνο να πάρει και να χαλάσει όπως γινότανε  πάντα... Και συνέχισε ο  Κουτουμάνος να γράφει, να  βασανίζεται, να θυμίζει και να ενοχλεί με τις αναφορές του, ακόμα και το 1938 γράφοντας ότι :

«...Νυν με αφετηρία πάλιν τας Καλάμας ας κατευθυνθώμεν προς δυσμάς  διασχίζοντες την ερυβώλακα Μεσσηνίαν… Εάν διέλθωμεν δια Θουρίας…. Θα ακούσωμεν παρά τούτων, ότι εν  τοις ρείθροις των εκεί και παρά ταις οικίαις της     δυτικής πλευράς χειμάρρου συναντώνται από παλαιών χρόνων ψήγματα χρυσού κατειργασμένου εις σχήματα     ακίδων, φυλλαρίων, αλυσίδων, διατρήτων χανδρών κτλ.    εξ' ων και εγώ αυτός εκεί που δια πλύσεως της    άμμου, ην έλαβον…. εντός    κεκλιμένης σκάφης εύρον, άτινα και απέστειλα…τω αειμνήστω Αναργ. Σιμόπούλω,  Υπουργώ τότε των Οικονομικών. Επίσης εις ολίγην από  του ειρημένου χωρίου απόστασιν και εις θέσιν  «Ελληνικά» ανεύρον τότε μεγαλοπρεπή δεξαμενήν  λελαξευμένην επί συμπαγούς ψαμμίτου, και προσέτι   ενιαχού του εκεί ελαιώνος εύρον υδροσωλήνας μετά  αφθόνου υλικού πηλίνων συμφυρμάτων...». 



 Όλοι ξέρανε για το χρυσό, ακόμα και κείνος ο περίφημος θουριατής γιατρός, ο  "γέρο Τσάκαλος" θυμότανε μέχρι το 1975 το χρυσό που κατέβαζε με τις βροχές ο «Ξερίλας» δημοσιεύοντας  στις εφημερίδες ότι :

 «Ενθυμούμαι...ότι εις τον Ξερίλα αυτό, μετά τα πρωτοβρόχια, πήγαιναν ορισμένοι κάτοικοι της περιοχής και μάζευαν ψήγματα χρυσού….Τα ψήγματα αυτά του χρυσού τα εμάζευαν άλλοι με τσιμπιδάκια και άλλοι με βελόνες και τα τοποθετούσαν μέσα σε δαχτυλήθρες του ραψίματος. Όταν εμάζευαν αρκετή ποσότητα, την πουλούσαν στους χρυσοχόους, ιδίως της Καλαμάτας. Περιοχή την οποία προτιμούσαν για το μάζεμα των ψηγμάτων ήτανε τα μέρη της κοίτης του Ξερίλα που βρισκόταν στο ύψος της μονής Αγίων Αναργύρων. Διαλέγανε χώρους μέσα στη κοίτη, κοντά στις όχθες του χειμάρρου και σε λακκούβες με άμμο. Φαίνεται πως εκεί ευρίσκανε τα περισσότερα ψήγματα χρυσού».

Και το γράφουνε τα βιβλία, πως εκεί ολόγυρα στο Χρυσορρόη γίνηκε η πρώτη και τελευταία μάζωξη των Ελλήνων Στρατιωτών, το Φθινόπωρο του 1204,  ενάντια στους Φράγκους` κι’ ήτανε στη μάχη αρχηγοί των Φράγκων, ο Γουλιέλμος ο Σταμπλίτης  και ο Γοδεφρείδος Βιλεαρδουίνος,  και κανείς δεν ξέρει τον αρχηγό των Ελλήνων,  παρά λένε μόνο πως ήτανε κάποιος Μιχάλης και τίποτ’ άλλο !  
Ο Μιχάλης της γειτονιάς μας δηλαδή, καταπώς γίνεται με ελεύθερους πολίτες, που όλοι ίδιοι είναι και αρχηγοί και ίσοι  στ’ άρματα και τους νόμους...
Τέτοια γίνανε εκεί,  ολόγυρα στο Χρυσορρόα  ή Χρυσορρόη  που λέγανε οι ντόπιοι, και όμως αντί για στήλη  μαρμάρινη περικαλλή, που πρεπε νάχουνε στημένη, μπετό καθάριο ρίξανε να πνίξουμε τη μνήμη και πνίξανε το χείμαρρο του βάλανε τσιμέντο !  


Και είναι ο Χρυσορρόης, που "ξερίλα" τον λένε σήμερα,  κολοβωμένος, και άγνωστο γιατί, τεχνικό έργο  έγινε,  τσιμεντένιος ανοιχτός οχετός, να τρέχουνε « τα όμβρια» και άλλα ύδατα, όπως κάνανε και στο Νέδοντα ποταμό στη Καλαμάτα,  γιατί φαίνεται  έτσι  πια συνηθίζουν να κάνουν στα  ποτάμια τους οι Γραικύλοι…

Ο Χρυσορρόης,  όπως  "τσιμενταρισμένος"
διέρχεται μέσα απο τη Θουρία. ( 30-10-2013)




Μια υπέροχη "θουριάτικη" αρχιτεκτονική, σημαδεύεται 
οικτρά απο το μπετονένιο "ξερίλα".( φωτο 30-10-2013)

Σημείωση : Και  να θυμηθούμε πρέπει, ότι ο γιατρός, Δημήτριος Τσάκαλος  γεννήθηκε στη Θουρία το 1902 και σπούδασε ιατρική στην Αθήνα και στη συνέχεια σπούδασε φυματιολόγος στην Ελβετία. Έγραψε πολλά επιστημονικά συγγράμματα και ήταν γνωστός μεγάλου κύρους επιστήμονας. 







Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου